Inhoud en studiepunten van Maatschappelijk Werk (Graduaat)

Eerste jaar

Kennis en vaardigheden
Methodisch werken

Semester 1: 

  • In dit vak leer je wat een maatschappelijk werker doet en waarvoor die staat.
  • Je ontdekt de belangrijkste taken, doelen en waarden van het beroep.
  • Je ontdekt stap voor stap hoe maatschappelijk werkers mensen begeleiden en ondersteunen in verschillende situaties.

Semester 2:

  • Je leert werken vanuit de krachten van mensen, met jeugdhulp als voorbeeld.
  • Je ontdekt hoe je jongeren en gezinnen ondersteunt, hoe je samenwerkt met hun netwerk en wat empowerment betekent.
  • Je krijgt een eerste kennismaking met de jeugdhulpverlening in Vlaanderen.
Recht voor Maatschappelijk Werkers

Semester 1: 

  • Je maakt kennis met de Belgische rechtsstaat.
  • Je leert hoe het recht is opgebouwd en waarom het belangrijk is voor maatschappelijk werk.
  • De focus ligt op grondrechten, mensenrechten en hoe je juridische informatie kan gebruiken in de praktijk.

Semester 2:

  • Je leert hoe rechtshulp in de praktijk werkt.
  • Je krijgt inzicht in bemiddeling, gerechtelijke procedures, schulden en strafuitvoering.
  • Je leert hoe je cliënten correct informeert en doorverwijst.
Psychologie

Semester 1: 

  • In dit vak leer je hoe mensen denken, voelen en zich gedragen.
  • We bekijken hoe je informatie verwerkt, hoe ons geheugen werkt en hoe emoties en behoeften je gedrag beïnvloeden.

Semester 2:

  • Je leert wat mensen motiveert en hoe omgeving en persoonlijkheid gedrag beïnvloeden.
  • Thema’s zoals groepsdruk, verslaving en zelfbeeld komen aan bod.
Sociologie

Semester 1: 

  • Je leert hoe de samenleving werkt, met focus op het leven in een grote, diverse stad zoals Antwerpen.
  • Je kijkt naar verschillen tussen mensen en groepen en wat dat betekent voor jou als toekomstig maatschappelijk werker.

Semester 2:

  • Je leert nadenken over identiteit, verschillen en ongelijkheid.
  • Je onderzoekt je eigen achtergrond en leert hoe je respectvol en professioneel met diversiteit omgaat.
Training

Semester 1: 

  • In dit vak leer je actief luisteren naar anderen.
  • Je oefent gesprekstechnieken zoals vragen stellen, samenvatten, doorvragen en omgaan met emoties.
  • Hier leer je feedback geven en ontvangen.
  • Je leert functioneren in een groep en ontdekt verschillende begeleidingsstijlen.
  • Je oefent het ontwikkelen en uitvoeren van activiteiten in een veilige leeromgeving.

Semester 2:

  • Je leert gesprekken voeren die mensen versterken.
  • Je oefent intakegesprekken, vervolggesprekken en moeilijke gesprekken, met aandacht voor respect en diversiteit.
  • Je bereidt zelf een groepssessie voor en begeleidt die samen met medestudenten.
  • Je ontdekt jouw eigen stijl als groepsbegeleider.
Leren in de praktijk
Community

Semester 1: 

  • In het vak Community combineer je theorie met echt maatschappelijk engagement via Community Service Learning.
  • Je werkt samen met anderen aan concrete opdrachten die aansluiten bij de praktijk.
  • Daarbij oefen je vaardigheden zoals actief luisteren, onder andere in contact met OKAN-leerlingen.
  • Je leert ook hoe je een casusverslag en organisatiefiches opstelt om cliënten op te volgen en de sociale kaart te leren kennen.
  • Je leert een doelgroep analyse opstellen op basis van diverse relevante bronnen.

Semester 2:

  • In het vervolg ga je dieper in op een maatschappelijk thema dat je samen kiest, zoals armoede, psychisch welzijn, verslaving, thuisloosheid of schulden.
  • Je bouwt stap voor stap aan een praktijkgericht beroepsproduct, gebaseerd op onderzoek, ervaringen uit de praktijk en een analyse van het werkveld.
  • Dit mondt uit in een presentatie voor medestudenten.
  • Tijdens coachingmomenten blijf je stilstaan bij je leerproces en maak je een gerichte doelgroepanalyse van je werkplek, met aandacht voor diversiteit en de context waarin mensen leven.
Werkplekleren

Semester 1: 

  • In het eerste semester besteed je 25 dagen aan werkplekleren (stage).
  • Van coachings tot werkveldverkenning en gesprekken met professionals.
  • Samen met een buddy zal je ook tien activiteiten voorbereiden en uitrollen in een sociale organisatie.
  • Stap voor stap groei je in je rol als maatschappelijk werker. 

Semester 2:

  • In het tweede semester besteed je ongeveer 28 dagen aan werkplekleren in een organisatie.
  • Je start met twee voltijdse startweken en vult verder aan met 3 dagen per week.
  • Hier maak je uitgebreid kennis het met beroep van een maatschappelijk werker, de werking van een organisatie, het beleid en de doelgroep.
  • Verder besteed je minimum 10 uur of 5 activiteiten in de buddywerking.
Coaching
  • In individuele en groepscoachings werk je aan je persoonlijke en professionele ontwikkeling.
  • Je leert feedback vragen en gebruiken en denkt na over wie je bent als toekomstig maatschappelijk werker.

Tweede jaar

Kennis en vaardigheden
Methodisch werken

Semester 1: 

  • Je leert oplossingsgericht werken.
  • Je oefent hoe je samen met cliënten doelen formuleert en stap voor stap naar oplossingen zoekt.
  • Daarnaast ga je dieper in op beroepsethiek: je leert wat het beroepsgeheim inhoudt, welke wetten van toepassing zijn en hoe je omgaat met ethische dilemma’s in het werkveld.

Semester 2:

  • In het tweede semester ligt de focus op contextgericht en systemisch werken.
  • Je leert kijken naar cliënten binnen hun gezin, netwerk en bredere context, en je oefent vanuit een algemene blik.
Recht voor Maatschappelijk Werkers

Semester 1: 

  • Je leert hoe je cliënten helpt bij sociale rechten zoals uitkeringen, gezondheidszorg en ondersteuning bij een beperking.
  • Je oefent in dossieropbouw, het aanvragen van hulp en het stellen van prioriteiten.

Semester 2:

  • Je verdiept je in personen- en familierecht.
  • Je leert over rechten en plichten van personen, gezinssituaties, ouderlijk gezag, voogdij, samenleven, erven en schenken.
  • Deze kennis helpt je om cliënten correct te informeren en te ondersteunen.
Psychologie
  • Je leert hoe mensen zich ontwikkelen van kind tot volwassene, welke factoren daarop invloed hebben en welke moeilijkheden of stoornissen er bestaan.
  • Dit helpt je om cliënten beter te begrijpen.
Sociologie
  • Je leert hoe macht, media en politiek invloed hebben op mensen en op sociaal werk.
  • Je ontdekt hoe maatschappelijk werk kan bijdragen aan verandering.
  • Je ontwikkelt een kritisch bewustzijn en onderzoekt hoe maatschappelijk werkers kunnen bijdragen aan sociale verandering.
Training

Semester 1: 

  • Je leert gesprekken voeren die focussen op oplossingen en mogelijkheden.
  • Je leert doelen verhelderen, krachten benoemen, toekomstgericht werken en op een respectvolle manier vragen stellen, ook wanneer meerdere partijen betrokken zijn.
  • Je ontwerpt en begeleidt een groepssessie voor een externe doelgroep.
  • Je leert omgaan met groepsdynamiek, conflicten en gevoelige thema’s, en je oefent hoe je een groepssessie professioneel voorbereidt, begeleidt en afrondt.

Semester 2:

  • Tijdens semester twee focus je op gesprekken in complexe en emotioneel geladen situaties.
  • Je leert omgaan met weerstand, agressie, racisme en conflicten.
  • Je oefent gespreksvoering met meerdere betrokkenen vanuit een houding van meerzijdige partijdigheid.
Leren in de praktijk
Community
  • Je werkt in team aan een hulpverleningsplan rond een concrete praktijkcasus, zoals mentaal welzijn, onderwijs of jeugdwerk.
  • Via werkplekbezoeken, gastcolleges en samenwerking leer je verschillende perspectieven integreren in één cliëntgericht plan.
Werkplekleren

Semester 1: 

  • Je draait mee in een organisatie en neemt steeds meer verantwoordelijkheid op.
  • Je leert zelfstandig werken, maar met begeleiding en reflectie.
  • Voltijdse startweek en 3 dagen per week

Semester 2:

  • Daarnaast doe je 44 dagen aan werkplekleren in dezelfde organisatie als in het eerste semester.
  • Je werkt steeds zelfstandiger in complexere situaties en neemt grotere kerntaken op.
  • Je loopt 3 dagen stage per week en sluit af met vier voltijdse weken ter afronding.
Projectwerking
  • Je werkt in groep aan een realistisch project uit het werkveld.
  • Je presenteert dit product aan het einde van het semester.
Coaching
  • Je leert stilstaan bij ervaringen, feedback verwerken en groeien in je professionele identiteit.
  • Je werkt met verschillende reflectiemodellen (zoals Korthagen en STARRT).