Kwaliteit van zorg binnen het CARE-programma

Onderzoeksdoelstelling

De finaliteit van het onderzoek bestaat uit het belichten op welke manieren het zorgprogramma CARE zich verhoudt tot de idee van ‘kwaliteitsvolle zorg’. Het is belangrijk om hierbij te benadrukken dat het onderzoek daardoor geen evaluatieve doelstelling nastreeft en niet beoogt om uitspraken te maken over de mate waarin er kwaliteitsvol wordt gehandeld binnen de teams. Er wordt met andere woorden vanuit een “meta-perspectief” naar kwaliteit gekeken om tot toekomstgerichte aanbevelingen en methodische handvaten te komen die, ook na afronding van het onderzoek, een blijvend reflectieproces kunnen faciliteren.

Onderzoeksopzet en -methode

Hiertoe zullen we in dit participatief actieonderzoek verschillende perspectieven rond kwaliteitsvolle zorg binnen het CARE programma in kaart brengen (jongere, context, professionals, literatuur, beleid). Deze verschillende perspectieven, alsook relevante documenten en cijfergegevens, zullen meegenomen worden in een reflectieproces binnen de 3 regionale teams. De methodologie van deze reflectiecycli werd ontwikkeld in een onderzoek van de Academische Werkplaats Jeugdzorg Emmaüs, in samenwerking met KdG (Boxstaens, 2021b). 

Doorheen dit reflectieproces zullen we zicht krijgen op werkzame en tegenwerkende factoren. De resultaten zullen handvatten bieden betreffende (1) hoe de kwaliteit van de door CARE aangeboden hulpverlening verder kan ontwikkeld worden, en (2) welke methodiek aangewezen is om op een permanente en gedragen, bottom-up manier aan kwaliteit van zorg te werken, binnen maar ook buiten CARE. 

In het onderzoek staat het kruisen van verschillende vormen van kennis centraal (de ervaringskennis van de jongere en zijn/haar netwerk; de professionele kennis van hulpverleners en bestuurders; de wetenschappelijke kennis van de onderzoeker). Onderzoek van de Academische Werkplaats van Jeugdzorg Emmaüs en het Onderzoekscentrum Sociale Inclusie gaat steeds uit van een gelijkwaardige dialoog tussen deze verschillende perspectieven.

De onderzoeksactiviteiten krijgen vorm in 4 werkpakketten die op elkaar verder bouwen. 

• Werkpakket I – Beschrijving werking CARE teams aan de hand van documentanalyse en analyse beschikbare cijfergegevens
• Werkpakket II – De concrete ervaringen met en beleving van de CARE-trajecten wordt in kaart gebracht door middel van individuele interviews en /of focusgroepen met verschillende stakeholders.
• Werkpakket III – Reflectiecycli. Om de betekenis van kwaliteitsvolle zorg te ontrafelen, wordt er geopteerd om per team drie afzonderlijke reflectiecycli op te zetten. Deze reflectiemomenten worden van elkaar onderscheiden door telkens te focussen op een welbepaalde fase van een typisch zorgtraject: (1) de aanmelding en opstart, (2) de begeleiding en (3) beëindiging en nazorg.
  
  Binnen elke reflectiecyclus zal er minimaal een gelijkaardige set aan vragen worden behandeld met betrekking tot: 
  (1) wat betekenen kwaliteit en kwaliteitsvolle zorg in deze fase, 
  (2) welke acties worden ondernomen om dat te realiseren, 
  (3) welke actoren zijn daarbij betrokken en welke rol nemen zij daartoe op, 
  (4) welke randvoorwaarden zijn noodzakelijk om kwaliteit en kwaliteitsvolle zorg te garanderen, en 
  (5) wat loopt er goed en wat kan er beter. 
  
  Deze richtvragen zullen ter voorbereiding (via de teamcoördinatoren) worden bezorgd aan de deelnemers, zodat er tijdens de reflectiecycli meteen gericht en diepgaand kan worden uitgewisseld tussen de aanwezigen.
  
  Deze werkwijze heeft tot doelstelling om systematisch in beeld te kunnen brengen hoe de notie van kwaliteit gedaante krijgt binnen elk van de voorgenoemde fasen, maar ook om te verkennen welke eventuele verschillen en gelijkenissen er tussen de regionale teams te observeren zijn. Dat laatste wil tegemoetkomen aan eerdere vragen die binnen de stuurgroep werden gesteld zonder daarbij vanuit een evaluatief perspectief naar deze verschillen te kijken, maar eerder te beluisteren waarom bepaalde lokale keuzes worden gemaakt in functie van kwaliteitsvolle zorg.
• Werkpakket IV – Eindrapportage

Onderzoeksoutput

• Eindrapport, inclusief aanbevelingen. Te raadplegen via: P:\CS-ONV\Doc\OC SI\2. 
  Afgeronde projecten\OCSI_2025_PANGG 0-18 CARE\6_Rapport

• Methodiekontwikkeling (draaiboek of handreiking ifv reflecteren over kwaliteit) 

Valorisatieactiviteiten

• Er werd een abstract ingediend en goedgekeurd voor het ECSRW-congres ECSWR in 2026.