Pancake Science: STEM in de keuken

Probleemstelling 

Onderzoek toont aan dat interesse in en motivatie voor STEM niet vanzelf ontstaan. Het ontwikkelt zich wanneer kinderen zich kunnen inbeelden dat wetenschap ook iets voor hen is, door kansen te krijgen om te experimenteren, vragen te stellen, fouten te maken. 

Die ervaringen hoeven niet uitzonderlijk of complex te zijn: net alledaagse contexten bieden sterke leerkansen. Dit project Pancake Science vertrekt daarom vanuit een vertrouwde en inclusieve omgeving: de keuken. Koken is universeel, cultureel divers en laagdrempelig. 

Door STEM te linken aan kookexperimenten nemen we drempels weg en maken we STEM meer toegankelijk voor kinderen en hun omgeving (met focus op ouders, begeleiders, jeugdwerk). 

Onderzoeksvragen 

Binnen dit project staan de volgende vragen centraal: 

• Hoe kunnen laagdrempelige kookexperimenten bijdragen aan het versterken van STEM-vaardigheden en wetenschappelijk denken bij kinderen van 10 tot 14 jaar? 
• Welke kenmerken maken een STEM-activiteit geschikt voor brede en diverse doelgroepen in de vrije tijd? 
• Hoe kunnen ouders en jeugdwerkers ondersteund worden om STEM-activiteiten op een kwaliteitsvolle manier te begeleiden, ook zonder sterke STEM-achtergrond? 
• In welke mate beïnvloeden deze activiteiten het zelfvertrouwen, de houding tegenover wetenschap en het wetenschapskapitaal van kinderen? 

Onderzoeksaanpak 

Fase 1: ontwikkeling en pilootwerking

In een eerste fase (academiejaar 2025-2026) ligt de focus op het ontwerpen en uittesten van de STEM-kookexperimenten en het bijhorende begeleidingsmateriaal. 

• Ontwikkeling van STEM kookexperimenten op basis van het STEMOOV-model. 
• Deze experimenten worden getest in pilootgroepen in samenwerking met KRAS Jeugdwerk en bijgestuurd op basis van observaties en feedback. 
• Parallel ontwikkelen we een train-the-trainer-modulen en ondersteunend materiaal zodat jeugdwerkers en begeleiders zelfstandig aan de slag kunnen. 
• We bouwen een online platform instructievideo’s en experimentenfiches. 

Fase 2: bredere uitrol en impactonderzoek 

In de tweede fase (academiejaar 2026-2027) verschuift de focus naar opschaling en onderzoek naar impact. 

• De verfijnde kookexperimenten worden uitgerold op meerdere locaties, in samenwerking met jeugdwerkorganisaties, lokale besturen en andere partners. 
• Kinderen nemen deel aan de activiteiten in uiteenlopende contexten, wat toelaat om de aanpak te testen bij diverse doelgroepen. 
• Parallel aan de uitrol voeren we praktijkgericht onderzoek naar: 
  • STEM-motivatie en betrokkenheid van kinderen, 
  • hun zelfvertrouwen en houding tegenover wetenschap, 
  • de rol van ouders en jeugdwerkers in het begeleiden van STEM-activiteiten. 
• De resultaten worden gebruikt om good practices te formuleren en een duurzaam uitrolmodel te ontwikkelen. 

Output 

• 5 interactieve kookexperimenten met pannenkoeken 
• Online platform met kant-en-klaar materiaal om deze experimenten op te zetten op een leuke en educatieve manier

Referenties 

• DeWitt, J., Godec, S., Watson, E., Archer, L., &  Moote, J. (2025). Who participates in informal science learning experiences? Analysis of data from six surveys of a cohort in England from age 10–22 years. International Journal of Science Education, 15(4), 612-629. https://doi.org/10.1080/21548455.2025.2462798  
• Godec, S., King, H., & Archer, L. (2017). The science capital teaching approach: Engaging students with science, promoting social justice. In UCL Institute of Education: London, UK. [Report]. UCL Institute of Education. https://www.ucl.ac.uk/ioe/departments-and-centres/departments/education-practice-and-society/science-capital-research/science-capital-teaching-approach  
• Sörensen, P. M., & Mouritsen, O. G. (2019). Science education and public understanding of science via food, cooking, and flavour. International Journal of Gastronomy and Food Science, 15, 36-47. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2018.11.006