Diversiteitssensitieve interventies door docenten

Probleemstelling

Dit rapport beschrijft vier studies die werden uitgevoerd om de schoolse context beter af te stemmen op studenten met een recente, niet-West-Europese migratieachtergrond (A-studenten), naast studenten zonder migratieachtergrond (Z-studenten). Elke studie vond plaats in het eerste jaar van een andere opleiding.

Het doel was om te onderzoeken hoe specifieke interventies en onderliggende acties de ervaringen en ontwikkeling van studenten beïnvloeden op gebieden zoals psychologische veiligheid, spreekdurf, zelfeffectiviteit, verbondenheid, autonomie en inzicht in etnisch-culturele diversiteit. In sommige studies werden daar nog studiespecifieke variabelen aan toegevoegd. Zowel kwantitatieve als kwalitatieve data werden verzameld om een volledig beeld te krijgen.

Onderzoek

In Studie 1 stond een aangepast onthaal centraal, bedoeld om studenten zich veiliger en meer gehoord te laten voelen. Dit resulteerde in een toename van inzicht in etnisch-culturele diversiteit bij alle studenten, en meer verbondenheid en spreekdurf bij A-studenten.

Aanvullende interventies in Vak 1 (contact tussen studenten met verschillende achtergronden) en Vak 2 (diversiteit als centraal thema) hadden beperkte effecten op sommige meetpunten, maar zorgden wel dat alle studenten beter presteerden in Vak 2. De kwalitatieve data bevestigden vooral de bredere effectiviteit van de acties in Vak 2.

In Studie 2 werden studenten in een experimentele conditie blootgesteld aan een reeks acties, gericht op:

• Veiligheid en thuisgevoel bevorderen
• Contact en samenwerking tussen diverse studenten stimuleren
• Docent als coach inzetten
• Belang van zelfeffectiviteit benadrukken
• Studenten laten reflecteren op hun leerproces

Deze acties zorgden voor meer veiligheid en zelfeffectiviteit bij alle studenten, en net als in Studie 1 voor meer verbondenheid en spreekdurf bij A-studenten. Kwalitatieve data bevestigden de effectiviteit van de individuele acties, maar het beoogde effect op de prestatiekloof bleef uit.

Studie 3 gebruikte projectweken met een buddy-systeem. Door samen te werken aan opdrachten rond diversiteit:

• Vergrootten studenten hun zelfeffectiviteit en autonomie
• Nam hun veiligheidsgevoel toe
• Studenten met een buddy van een andere etnisch-culturele achtergrond kregen bovendien meer inzicht in diversiteit

In Studie 4 werkten studenten aan opdrachten rond (etnisch-culturele) diversiteit. Bij A-studenten leidde dit tot:

• Toename van autonomie en spreekdurf
• Verruiming van hun blik op diversiteitsvraagstukken

Conclusies

Samen laten de vier studies zien dat gerichte interventies bijdragen aan een meer inclusieve leeromgeving. Interventies zoals aangepast onthaal, buddy-samenwerking en opdrachten rond diversiteit verbeteren zowel competenties als verbondenheid bij A-studenten. De combinatie van gestructureerde begeleiding, actieve betrokkenheid en reflectie blijkt essentieel om zowel het leerproces te versterken als inclusiviteit te bevorderen.

Output

Lees het volledige rapport.