Dit rapport bundelt drie studies waarin docenten in het eerste jaar van verschillende opleidingen onderzochten hoe aanpassingen in hun houding de schoolcontext inclusiever kunnen maken voor studenten met een recente niet-West-Europese migratieachtergrond.
- Contact: bart.duriez@kdg.be, Dienst Onderwijsontwikkeling
- Duur onderzoek: 1 september 2022 - 31 augustus 2024
- Onderzoekscentrum Hoger Onderwijs
- Financiering: KdG
De drie studies tonen elk op hun manier hoe kleine, bewuste veranderingen een groot verschil kunnen maken in de klas.
In de opleiding Verpleegkunde (studie 1) werden aanpassingen in de houding van de docent duidelijk positief ervaren. Studenten voelden zich veiliger en durfden meer zichzelf te zijn in de klas. Door actief ruimte te maken voor verschillende perspectieven, groeide ook hun inzicht in hoe cultuur de beleving van gezondheid en zorg beïnvloedt.
Binnen de opleiding Orthopedagogie (studie 2) lag de focus op maatschappelijke thema’s zoals Zwarte Piet en het Israëlisch-Palestijns conflict. Deze interventies hielpen studenten om complexe vraagstukken beter te begrijpen. Opvallend is dat het effect verschilde per groep: studenten zonder migratieachtergrond bouwden vooral inhoudelijke kennis op, terwijl studenten met een migratieachtergrond zich sterker voelden in termen van veiligheid en verbondenheid. Daarnaast bleek dat een inclusieve houding van de docent, met aandacht voor diversiteit, relatie en veiligheid, het welzijn en de motivatie van alle studenten versterkt, en in het bijzonder van studenten met een migratieachtergrond.
In het Graduaat Maatschappelijk Werk (studie 3) werd breder ingezet, niet alleen op docenten maar ook op coaches en de opleiding als geheel. Deze aanpak had een positieve impact op hoe studenten hun begeleiders ervaren en versterkte hun gevoel van veiligheid, motivatie en zelfvertrouwen. Studenten gaven bovendien aan dat ze het belangrijk vinden dat actuele thema’s rond diversiteit bespreekbaar zijn. Coaches staan achter de aanpak, al uiten ze ook bezorgdheid over de mogelijke impact op studenten.
Wat in deze studie extra duidelijk naar voren komt, is het verband tussen perceptie en effect: hoe positiever studenten hun begeleiders ervaren, hoe sterker hun gevoel van veiligheid en verbondenheid, en hoe groter hun motivatie en leerwinst.
Conclusie
Samen maken deze studies duidelijk dat de houding van docenten en begeleiders een sleutelrol speelt in het creëren van een inclusieve leeromgeving. Gerichte interventies kunnen
- het veiligheidsgevoel van studenten versterken;
- de verbondenheid in de klas vergroten;
- motivatie en zelfeffectiviteit verhogen;
- en het inzicht in diversiteit verdiepen.
Met andere woorden: wie bewust inzet op inclusie, maakt het verschil voor álle studenten, en in het bijzonder voor studenten met diverse etnisch-culturele achtergronden.
Meer weten, samenwerken of een persvraag?
Je kan bij ons onderzoeksdomein Hoger Onderwijs onder meer terecht voor:
- Duiding bij actuele thema’s en evoluties in het hoger onderwijs.
- Wetenschappelijke onderbouwing voor onderwijs- en beleidskeuzes.
- Praktijkgericht onderzoek in samenwerking met opleidingen en instellingen.
- Inzichten en aanbevelingen voor kwaliteitsvol en toekomstgericht hoger onderwijs.
Contacteer ons vrijblijvend
- Bel +32 3 613 13 89
- Mail geert.speltincx@kdg.be
Karel de Grote Hogeschool